Boekhouder: de financiële gezondheid van een organisatie bewaken
Achter de projecten van een vzw, ngo of vereniging zitten budgetten die opgevolgd moeten worden, uitgaven die gecontroleerd moeten worden en financieringsbronnen die beheerd moeten worden. De boekhouder speelt een belangrijke rol om het financiële overzicht te bewaren en ervoor te zorgen dat de boekhouding correct wordt bijgehouden.
In de socialprofitsector staat de boekhouder ook in voor de opvolging van subsidies en giften. Die helpen organisaties om hun activiteiten te financieren en hun missie waar te maken.
Wat houdt de functie van boekhouder in?
De boekhouder volgt de financiële verrichtingen van een organisatie op. Die registreert inkomsten en uitgaven, controleert facturen, stelt financiële overzichten op en ziet erop toe dat de boekhoudkundige en fiscale verplichtingen worden nageleefd.
Deze functie komt voor in uiteenlopende organisaties, zoals vzw’s, ngo’s, stichtingen, culturele of sportverenigingen en organisaties die actief zijn in de zorg of de sociale sector. In de socialprofitsector moet de boekhouder ook rekening houden met de regels rond publieke en private financiering. Daarnaast bezorgt die de directie betrouwbare financiële informatie om goed onderbouwde beslissingen te nemen.
Wat zijn de belangrijkste taken van boekhouder?
De boekhouding bijhouden
De boekhouder registreert de financiële verrichtingen van de organisatie: inkomsten, uitgaven, giften, subsidies, facturen en andere transacties. Die zorgt ervoor dat alle gegevens correct worden ingevoerd en geordend.
Facturen en betalingen beheren
De boekhouder controleert ontvangen facturen, maakt uitgaande facturen op en volgt betalingen op. Afhankelijk van de organisatie omvat deze taak ook het opvolgen van lidgelden, giften en openstaande vorderingen.
De jaarrekening en financiële rapporten opstellen
De boekhouder bereidt de documenten voor die inzicht geven in de financiële situatie van de organisatie, zoals de balans, de resultatenrekening en de jaarrekening. Deze informatie is belangrijk voor de directie, het bestuursorgaan en de partners van de organisatie.
Budgetten en uitgaven opvolgen
De boekhouder vergelijkt de werkelijke uitgaven met de vooropgestelde budgetten, merkt eventuele afwijkingen op en meldt problemen aan de directie. Zo kan de organisatie haar financiële behoeften beter inschatten en haar middelen op een verantwoorde manier inzetten.
Subsidies en giften opvolgen
In de socialprofitsector zijn aan financiering vaak specifieke voorwaarden verbonden. De boekhouder volgt de besteding van subsidies en giften op, controleert de bijbehorende uitgaven en bereidt de bewijsstukken en rapporten voor die subsidiërende overheden en andere financiers opvragen.
Toezien op de naleving van boekhoudkundige en fiscale verplichtingen
De boekhouder bereidt de nodige aangiften voor, waaronder btw-aangiften wanneer de organisatie btw-plichtig is. Die waakt over de naleving van deadlines en toepasselijke regels. Door gegevens te controleren en mee te werken aan interne controles draagt de boekhouder ook bij aan een betrouwbare boekhouding.
Samenwerken met interne en externe partners
De boekhouder overlegt regelmatig met de directie, projectverantwoordelijken, leveranciers, banken en bedrijfsrevisoren. Die kan ook financiële analyses uitvoeren om het team te ondersteunen bij beslissingen en bij de planning van de activiteiten.
De precieze taken hangen af van de grootte van de organisatie en de verdeling van de verantwoordelijkheden binnen het team. In een kleine vzw neemt de boekhouder vaak verschillende van deze taken zelf op zich. In een grotere organisatie worden de werkzaamheden doorgaans verdeeld over meerdere medewerkers.
Welke vaardigheden heb je nodig als boekhouder?
Als boekhouder moet je vlot met cijfers kunnen werken, maar dat is niet alles. Je moet ook informatie kunnen analyseren, gespecialiseerde software gebruiken en nauwkeurig omgaan met regels en procedures. In de socialprofitsector is het bovendien nuttig om kennis te hebben van de opvolging van giften en subsidies. Nauwkeurigheid, organisatietalent en discretie zijn dan ook essentieel in deze functie.
Professionele vaardigheden
De boekhouder moet de boekhoudkundige en financiële principes goed beheersen en vlot kunnen werken met software om verrichtingen te registreren en rekeningen op te volgen. Daarnaast is kennis van de belangrijkste wettelijke en fiscale verplichtingen van de organisatie noodzakelijk.
In de socialprofitsector is het bijzonder nuttig om giften en subsidies te kunnen opvolgen, de nodige bewijsstukken voor te bereiden en de deadlines van subsidiërende overheden te respecteren. Afhankelijk van de regio en de werkgever kan kennis van het Nederlands en het Frans gevraagd worden. In sommige internationale organisaties is ook Engels nodig.
Persoonlijke eigenschappen
Nauwkeurigheid en organisatietalent zijn onmisbaar om de boekhouding up-to-date te houden, fouten op te sporen en deadlines te respecteren. De functie vereist ook een sterk analytisch vermogen om financiële gegevens te begrijpen en eventuele afwijkingen te herkennen.
De boekhouder moet duidelijk kunnen communiceren met collega’s en externe partners, en tegelijk vertrouwelijk omgaan met de informatie die die verwerkt. Ook goed kunnen samenwerken, zich aanpassen aan de behoeften van de organisatie en prioriteiten stellen zijn belangrijke vaardigheden.
Tot slot kan interesse in de maatschappelijke missie van de organisatie het dagelijkse werk in de socialprofitsector extra betekenisvol maken.
Inspirerende verhalen om te bekijken en te beluisteren
Wat is de job van kinderverzorgster?
Ontdek het dagelijkse leven van Sarah
Hoe word je boekhouder? Opleiding en ervaring
De meest gebruikelijke opleiding om boekhouder te worden, is een professionele bachelor Bedrijfsmanagement met de afstudeerrichting Accountancy-fiscaliteit. Tijdens deze opleiding leer je boekhoudkundige verrichtingen verwerken, financiële rapporten opstellen en fiscale verplichtingen opvolgen.
Er bestaan ook andere mogelijkheden. Zo kan je kiezen voor een graduaat Accounting administration, een praktijkgerichte opleiding waarin je leert om boekhoudkundige en administratieve taken uit te voeren. Heb je al een diploma in een andere richting? Dan kan je je kennis aanvullen met een gespecialiseerde opleiding in boekhouding en fiscaliteit.
Ook als pas afgestudeerde kan je aan de slag als boekhouder. Een stage of een andere vorm van praktijkervaring kan je helpen om de theorie toe te passen en vertrouwd te raken met boekhoudsoftware en dagelijkse financiële verrichtingen.
Wil je in de socialprofitsector werken? Dan is het nuttig om ook te leren hoe de boekhouding van een vzw werkt en welke regels gelden voor subsidies, giften en andere financieringsbronnen.
Een opleiding vinden
Wil je je verdiepen in boekhouding? Er zijn verschillende opleidingen die aansluiten bij je voorkennis en je plannen voor de toekomst.
Wil je een professionele bachelor volgen? Ontdek de opleiding Bedrijfsmanagement: Accountancy-fiscaliteit via Onderwijskiezer. Je leert er meer over boekhouding, fiscaliteit en financiële rapportering.
Zoek je een praktijkgerichte opleiding of wil je je omscholen? Bekijk het opleidingsaanbod van VDAB voor boekhouden. Je vindt er verschillende trajecten, waaronder opleidingen voor werkzoekenden en mogelijkheden om praktijkervaring op te doen.
Vergelijk de inhoud, de toelatingsvoorwaarden en de opleidingsvormen om te ontdekken welk traject het beste bij jouw situatie past.
Waarom kiezen voor een job als boekhouder?
Als boekhouder zet je je vaardigheden met cijfers en financieel beheer in om een organisatie te ondersteunen. Je draagt bij aan haar financiële gezondheid, helpt uitgaven te voorspellen en zorgt ervoor dat de beschikbare middelen correct worden gebruikt.
Het is ook een functie die inzicht, methodisch werken en nauwkeurigheid vraagt. Je taken kunnen sterk variëren naargelang de organisatie en de sector waarin je werkt. In de socialprofitsector krijg je bovendien de kans om je vaardigheden in te zetten voor een project dat ertoe doet, of het nu gaat om sociale dienstverlening, cultuur, onderwijs of gezondheidszorg.
Deze functie past bij jou als je graag met cijfers werkt, problemen oplost en concreet bijdraagt aan projecten die mensen vooruithelpen.